Bij de buren

Uiteraard is Amsterdam het centrum van de wereld..., 
maar wat gebeurt er ondertussen met de kerk in andere grote steden, in Nederland of daarbuiten?

Kerkado: Cadeau van kerken Rotterdam aan de stad

Geplaatst 20 aug. 2014 04:30 door De Stadslamp Amsterdam

Kerkado - Kado voor de stadBron: ND locaal, 20-8-2014.
De kerken in Rotterdam geven hun stad een cadeau in de vorm van vijfhonderd vrijwilligers die sinds maandag twee weken beschikbaar zijn voor projecten in de wijk Feijenoord.

De vrijwilligers zijn inzetbaar voor projecten met kinderen, jongeren en senioren, of voor opknappen van een park of gebouw. Met KerKado willen de kerken projecten ondersteunen en versterken ‘die voortkomen uit de wijk zelf en aansluiten op de beweging die er al is’.

Uit een oproep op de website kerkado.nl blijkt dat de kerken voor dit werk op zoek zijn naar vakmensen zoals schilders, hoveniers, timmermannen en klussers. Van de vrijwilligers zelf wordt gevraagd minimaal een dag beschikbaar te zijn tussen 18 en 31 augustus. Als coördinerend centrum is het schoolgebouw De Passie ingericht, waar ze instructies ontvangen. In het schoolgebouw wordt ook dagelijks een half uur gebeden.

Zaterdagmiddag 23 augustus is er een wijkfeest in het Nassaupark, zondag 31 augustus is er in hetzelfde park een afsluitende openluchtdienst.

Maastricht, Rotterdam, Zwolle... en Slotermeer

Geplaatst 6 sep. 2012 06:20 door De Stadslamp Amsterdam   [ 6 sep. 2012 06:43 bijgewerkt ]

maastrichtEen boeiend inkijkje in het recente ontstaan, het karakter en de activiteiten van enkele nieuwe  christelijke gemeenschappen in Nederlandse steden. 
Voorbeelden van contextualisatie van 'kerk',  onder het motto 'Kom over en help ons'. Ook de nieuwe gemeenschap Oase in Slotermeer komt in beeld.

Uitzending van Zendtijd voor Kerken, zondag 2 september.



Rome: Katholieken zwerven uit naar vitale parochies

Geplaatst 20 jul. 2012 02:33 door De Stadslamp Amsterdam   [ 20 jul. 2012 02:36 bijgewerkt ]

rome_sanbernardo
ND, 20-702012.

In een tijd van secularisatie en ontkerkelijking bracht het Nederlands Dagblad afgelopen jaar twee keer opvallend nieuws: de groei van het kerkbezoek in de steden New York en Londen. Dat roept de vraag op of hier sprake is van een trendbreuk. Groeit het kerkbezoek in de grote steden? Verslag van correspondenten uit diverse wereldsteden. Vandaag deel 3: Rome

‘Nee, wij zijn niet modern. We houden geen conferenties over seks. Eerder gaan we terug naar de basis. Proberen met eenvoudige taal en echte onderwerpen mensen te bereiken, een gemeenschap op te bouwen. Zo kan de kerk weer verder.’

Don Mauro De Paoli lacht verlegen. Hij heeft net de mis opgedragen en weer was het vol. Ondanks de veertig graden, wat de 41-jarige priester bij aanvang tot de opmerking verleidde dat ‘ook dat eindeloos blijven mekkeren over de hitte een zonde is. Betrek gewoon niet alles op jezelf.’ Het leverde gegniffel op vanachter de waaiers en vervolgens werd er met nog meer energie meegezongen en meegeklapt met het koor.
gebrandschilderde ramen

De parochie van San Bernardo da Chiaravalle ligt aan de oostrand van Rome. In de volkswijk Cento Celle, die vroeger een slechte naam had, maar de laatste tijd aan het opkrabbelen is. De kerk, een groot plat gebouw met moderne gebrandschilderde ramen en banken die in een halve cirkel rond het altaar staan, ligt langs de naar de communistische voorman genoemde weg Palmiro Togliatti. Voor de ingang worden watermeloenen verkocht, de dorstlessers van Rome.

Het kerkbezoek neemt ook in het centrum van het rooms-katholicisme al jaren af, maar ‘San Bernardo’ gaat tegen de trend in. ‘Je voelt je thuis, er wordt gesproken over problemen en kwesties waarmee je elke dag van doen hebt’, zegt de vijftigjarige onderwijzeres Laura Dusi, die van de andere kant van de stad is gekomen. De twee studenten Debora en Leonardo uit Cento Celle roemen de priesters, vooral Don Fabio, die tien jaar geleden hier begon. ‘Een man met vitale energie, je krijgt kracht, snapt opeens waar het om gaat in het leven’, zegt Leonardo vanonder rode dreadlocks.

Don Fabio is op pelgrimstocht, een essentieel onderdeel van de aanpak hier, zegt Don Mauro. De priester lijkt zelf nog verbaasd over het succes van ‘San Bernardo’. ‘Net drukt een man me driehonderd euro in de hand vanwege zijn net overleden moeder. Driehonderd euro, dat haal je niet op in een grote basiliek.’
geheim

Het ‘geheim’ schuilt volgens Don Mauro in het feit dat ‘mensen zich herkennen in de echte dingen’. ‘Vroeger was een mis alleen voor bediening van de sacramenten en voor degenen die aanwezig waren in de kerk. Wij gaan verder. Je moet geloof schenken en dan blijken velen geïnteresseerd. Mensen nodigen anderen uit eens te komen en die blijven. Het is nu zo dat hoogstens tien procent van de mensen uit deze parochie komt. De rest komt van elders, ook van buiten Rome.’

Cruciaal noemt Don Mauro de ‘groepen’ vrijwilligers die het pastorale werk ondersteunen. Sommige zijn praktisch van aard, zoals ‘Santa Marta’ die de kerk, het theater en de tuinen netjes houdt. Anderen richten zich op specifieke groepen als de ouders of jongeren. Veel succes hebben groepen die in heel Italië actief zijn zoals de ‘tien geboden’ en ‘Cammino Neocatecomunale’ die de meest elementaire zaken van het geloof – het Woord – op een toegankelijke manier bespreken. En veel mensen, ook degenen die zich hadden afgewend van de kerk, weer weten te interesseren voor de kerk.
zeer hoog

Volgens de socioloog Franco Garelli van de Universiteit van Turijn, die het meeste onderzoek heeft gedaan naar kerkbezoek in Italië, weerspiegelt het geval ‘San Bernardo’ een trend die sinds enkele jaren zichtbaar is. ‘Het percentage Italianen dat zegt te geloven in God en regelmatig bidt, blijft zeer hoog. Wat je ziet is dat mensen op zoek gaan naar plekken die vitaliteit en dynamiek uitstralen, meestal vanwege een inspirerende priester. Je gaat niet meer naar de mis omdat het moet, maar omdat het jouw keuze is. Dat impliceert dat mensen ook gaan zwerven.’

Het fenomeen doet zich vooral voor in de grote steden, waar het kerkbezoek volgens Garelli het meest is gedaald. Zo’n vijftien procent van de gelovigen bezoekt nog de mis, tegen landelijk 26 procent. Het kerkbezoek is ook in Italië sterk gedaald – het meest in Noord- en Centraal-Italië – maar sinds enkele jaren stabiel rond de 25 procent. ‘Er is een harde kern die blijft volhouden’, aldus Garelli.
afkalving

Specifieke cijfers over kerkbezoek in Rome (bijna duizend kerken, waarvan vierhonderd opengesteld voor de mis) zijn er volgens het plaatselijke vicariaat niet.

Garelli houdt het op een langzame afkalving naar vijftien procent, maar Don Mauro denkt dat ‘we al onder de tien procent zitten’. De ervaringen van San Bernardo zouden het tij kunnen keren en worden nu ook door de kerkelijke leiding omarmd. Don Mauro is optimistisch: ‘Het duurt altijd wat langer daar, maar dat het roer om moet is doorgedrongen.’
ruime meerderheidItalianen ­gelooft

Van de Italianen zegt 82,7 procent in God te geloven; 74 procent zegt dat religie helpt een diepere zin aan het leven te geven. 32,5 procent zegt eens per dag te bidden en 26,5 procent gaat regelmatig naar de mis; 42,3 procent van de Italianen gaat één keer per maand naar de kerk.

Italianen gaan selectief om met de voorschriften van de Rooms-Katholieke Kerk. Driekwart is voorstander van voorbehoedsmiddelen; slechts 25 procent vindt abortus in geen enkel geval legitiem. De helft biecht één keer per jaar of minder.

Berlijn: "Vooral jonge gezinnen in Berlijn kiezen weer voor de kerkgang"

Geplaatst 11 jul. 2012 07:07 door De Stadslamp Amsterdam

(Bron: ND, 6-7-2012)

In een tijd van secularisatie en ontkerkelijking bracht het Nederlands Dagblad afgelopen jaar twee keer opvallend nieuws: de groei van het kerkbezoek in de steden New York en Londen. Dat roept de vraag op of hier sprake is van een trendbreuk. Groeit het kerkbezoek in de grote steden? Verslag van correspondenten uit diverse wereldsteden.Vandaag deel 1: Berlijn.

Het is één minuut voor tien op zondagochtend in de Berlijnse Dom. Met een daverend akkoord maakt het orgel een einde aan het geroezemoes van de kerkgangers. De banken zijn goed gevuld. Vooral Berlijners zijn gekomen. Maar ook veel toeristen willen een dienst onder de prachtige koepel van Berlijns grootste protestantse kerk wel eens meemaken. Het is zomers warm. Blote benen en korte mouwen blijken toegestaan, evenals diepe decolletés. De Dom is Berlijns best bezochte kerk. ‘We zien het bezoek aan de zondagsdienst toenemen’, zegt woordvoerder Svenja Pelzel. ‘Gemiddeld hebben we iedere zondag zo’n achthonderd mensen in huis.’ Ook de nabijgelegen Marienkirche en de Kaiser-Wilhelm-Gedächtnis-Kirche worden zeer goed bezocht, klinkt het bij de Evangelische Kirche in Deutschland, de grote protestantse volkskerk. Soortgelijke geluiden vallen te vernemen bij het rooms-katholieke aartsbisdom Berlijn.

Na jarenlange daling lijkt het zondagse kerkbezoek zich in de Duitse hoofdstad, ‘s lands minst kerkelijke grote stad, te stabiliseren. Tegen de landelijk dalende lijn in. Deskundigen willen nog niet van een ommekeer spreken. Toch is een sluipende verandering zichtbaar. ‘Bij jonge gezinnen is het de trend om het christendom door te geven aan de kinderen’, zegt Wilhelm Gräb, hoogleraar aan de theologische faculteit van de Humboldt-Universiteit in Berlijn. ‘Vooral jongere hoogopgeleiden staan weer positiever tegenover religie.’ Ze sturen hun kinderen naar protestante dan wel rooms-katholieke kinderdagverblijven en scholen, laten hun kinderen dopen, vieren nadrukkelijk christelijke feestdagen en gaan ‘s zondags naar de kerk. Gräb: ‘Religieuze opvoeding en onderwijs helpen ter oriëntatie, om de wereld te begrijpen.’
waardenconservatief

Vooral in Prenzlauer Berg en Mitte, waar de Dom staat, is deze ontwikkeling gaande. Na de Duitse eenwording van 1990 is de bevolking van deze stadsdelen vrijwel compleet vervangen door nieuwkomers van buiten. De studenten, kunstenaars en andere vrije vogels van weleer zijn inmiddels gevestigde burgers. Velen komen uit het westen van Duitsland, zijn gedoopt, hebben bijzonder onderwijs genoten en zijn nog lid van een kerk. Met de komst van kinderen – beide stadsdelen behoren tot de kinderrijkste van het land – is ook de bezinning gekomen, legt EKD-woordvoerder Volker Jastrzembski uit. Velen zijn zeer ecologisch bewust, op duurzaamheid gericht en stemmen op de Groenen. ‘Maar dat is ook waardenconservatief en past dus goed bij elkaar’, zegt Jastrzembski. ‘Ze knopen aan bij traditionele waarden, zonder dat het traditionalistisch moet zijn.’ Ouders willen hun kinderen meegeven wat Pasen inhoudt, niet alleen maar dat dan de paashaas komt.
culturele zelfstandigheid

Hoogleraar Gräb ziet een ‘laat-burgerlijke vorm van christendom’ ontstaan. ‘De nieuwe bezinning op het geloof heeft niet in eerste instantie met religie te maken’, meent hij. ‘Het gaat hier om identiteit en culturele zelfstandigheid.’ Deze mensen willen bewust deel uitmaken van de christelijke cultuur, waartoe ook de kerk behoort. ‘Geloven en tot de kerk behoren zijn in Duitsland zeer sterk een kwestie van Bildung, vorming, geworden.’ Berlijn blijft evenwel de meest seculiere stad van een overwegend seculier land, aldus Gräb.Ook bij de Berlijnse rooms-katholieken stabiliseert het kerkbezoek, zij het op een laag niveau. Het bisdom schrijft bovendien steeds meer leden in, tegen de nationale trend in. Dat komt omdat er statistisch gezien veel meer katholieken naar Berlijn komen dan er vertrekken. Ook het aantal uittreders daalde in 2011.

Het kerkbezoek ligt onder het gemiddelde van de grote steden. ‘Veel mensen trekken naar Berlijn om in een bepaalde anonimiteit te leven’, zegt Stefan Fijrner, woordvoerder van het aartsbisdom. ‘Ze beslissen zelf wat ze doen. Niemand die ziet dat je thuis bent en eigenlijk naar de kerk zou kunnen.’
journalisten

Getalsmatig gezien is Berlijn een atheïstische stad. Een op de vijf inwoners is protestant, een op de tien rooms-katholiek. Zes procent is moslim. Oost-Berlijn, evenals het voormalige communistische Oost-Duitsland, behoort tot de meest geseculariseerde gebieden ter wereld. Maar het Pruisische protestantisme – na de Reformatie werd Berlijn officieel protestant – heeft de stad beslissend beïnvloed. Verreweg de meeste kerken zijn nog altijd protestant. ‘Het christendom is sowieso altijd veel meer aanwezig gebleven dan veel sociologen en journalisten wilden toegeven’, zegt hoogleraar Gräb. ‘Ook zijn de kerken veel meer opgenomen in de samenleving dan vaak wordt beweerd.’

De politieke elite van Duitsland is bovendien zeer sterk met de kerken verbonden. Zo is bondspresident Joachim Gauck een voormalig predikant en is bondskanselier Angela Merkel domineesdochter. De afdracht van kerkbelasting loopt via de staat. De Evangelische Kirche in Deutschland (EKD) oefent een grote maatschappelijke invloed uit via het onderwijs en de diaconie. Ook mengt de EKD-voorzitter zich geregeld in politieke debatten over onder meer armoedebestrijding of Afghanistan. De Rooms-Katholieke Kerk doet dat eveneens, zij het een stuk minder omdat haar morele gezag ernstig is aangetast door onder andere kindermisbruikaffaires. De stabilisering van het kerkbezoek betekent dus niet, volgens Gräb, dat de neergang van het christendom een halt is toegeroepen. Dat verval wordt immers schromelijk overdreven. Gräb: ‘Het kerkbezoek in Berlijn lag rond 1900 op gemiddeld één procent, nu op zes procent.’
katholieken meer naar de kerk dan protestanten

Protestanten en rooms-katholieken houden elkaar in Duitsland vrijwel in evenwicht. Beide kerkelijke tradities omvatten zo’n dertig procent van de bevolking en tellen daarmee zo’n 25 miljoen leden. Daarnaast zijn er circa 3,5 miljoen moslims en talrijke kleine geloofsgemeenschappen. In West-Duitsland is 71 procent van de bevolking kerklid, in het ex-communistische oosten 25 procent. Van de protestanten gaat gemiddeld acht procent geregeld naar de kerk. Bij rooms-katholieken is dat 23 procent. In Berlijn is twintig procent van de bevolking protestant, negen procent rooms-katholiek en zes procent islamitisch.

auteur: Oene van der Wal

1-4 of 4