Missionaire gemeenten

Geplaatst 16 apr. 2010 13:16 door De Stadslamp Amsterdam
Arie van der Veer, 15 april 2010. 

In verschillende grote steden is de kerk op een nieuwe manier actief. De secularisatie heeft de plaatselijke kerken gedwongen om zich opnieuw te bezinnen over de opdracht van Jezus om in deze wereld getuigen van Hem te zijn. De wereld van Nederland is een andere dan die van zestig jaar geleden. Dat vereist nieuwe bezinning en vaak andere methoden.

Vijfentachtig jaar geleden werd in Amsterdam de wijk ‘De Baarsjes’ gebouwd. De eerste bewoners kwamen uit alle delen van Nederland. Nu, nog geen honderd jaar later, komen de bewoners van deze wijk uit alle delen van de wereld. Honderddertig nationaliteiten telt deze wijk.

In deze wijk staat de Jeruzalemkerk. Na de jaren vijftig begon de terugloop. Vele Nederlanders vertrokken naar andere wijken en andere plaatsen. Moest ook deze kerk in Amsterdam worden gesloten?

Gebed en nieuwe bezinning op de opdracht van Jezus om in deze wereld getuigen te zijn, zette de gemeente op een nieuw spoor. Kerk zijn in ‘De Baarsjes’ betekende kerk zijn in het midden van een multiculturele wijk. Men besloot zich op deze nieuwe Nederlanders te gaan richten.
En dat vereiste een andere aanpak.

Ik ben er woensdag te gast geweest. Het is verrassend, hoe deze ‘oude’ wijkgemeente zich nu in deze wijk manifesteert. Om een beeld te gebruiken: niet als een bunker waar de laatst overgebleven gemeenteleden zondags achter gesloten deuren nog kunnen schuilen, maar als een tent waar plaats is voor alle mensen uit de wijk. Op vele terreinen en op vele manieren is de gemeente actief. Je kunt er bijvoorbeeld ‘s avonds eten. Er is naschoolse opvang. Er wordt aan huiswerkbegeleiding gedaan. Kinderclubs worden gehouden.

Het wonderlijke is nu, dat de kerk van een groepje oude mensen veranderd is in een groep die voor tachtig procent bestaat uit mensen onder de 35 jaar. De gemeente heeft verschillende doelgroepen waarop men zich richt. Door het aantrekken van ds. Bas van der Graaf richt men zich nu ook op de hogeropgeleiden. En niet zonder succes. De gemeente trekt nu ook uit alle delen van de stad jonge mensen aan. Jonge mensen die in Amsterdam hebben gestudeerd en graag in de stad blijven wonen.

Kerkelijk werker Nico van Splunter verwoordde het zo: als kerk bieden we een driesterren restaurent aan, maar je kunt bij ons ook terecht voor een snack. We willen er voor ieder van hoog tot laag op een nieuwe manier zijn.

Een veranderde stad dwong een kerk tot een andere manier van kerk zijn. Een manier, die soms veel weg heeft van de gemeente uit de eerste tijd na Pinksteren. Een kerk niet alleen voor de zondag maar voor elke dag. Niet alleen voor gelovigen maar ook voor ongelovigen.
Voor hoogopgeleiden maar ook voor mensen die minder kansen kregen. Waar de maatschappij te kort schiet, komt de kerk te hulp.

Het is eigenlijk heel apart dat de kerk in Nederland vaak pas tot andere vormen van kerk zijn overgaat als er van een kerk nog weinig over is. Niet voor niets worden juist de nieuwe vormen van kerk nu vooral in de grote steden gevonden. Daar is immers de laatste twintig jaar de ene kerk na de andere gesloten. Landelijk is in de kerkgemeenschappen voor die nieuwe vormen begrip en waardering. Toch het blijft voor mij heel merkwaardig dat landelijke kerkverbanden er over moeten vergaderen om aan deze gemeenten speciale bevoegdheden te geven. In mijn kerken bijvoorbeeld mogen deze gemeenten (ze moeten dan wel het stempel ‘missionaire gemeente‘ krijgen) van de synode ‘meer’ dan de andere gemeenten van het kerkverband. De liturgie is vrijer en de werkers hebben meer bevoegdheden. Wat soms elders niet mag, kan daar wel. En dat allemaal met als motief dat het om ‘missionaire gemeenten’ gaat. Alsof de overige gemeenten niet missionair bezig moeten zijn en elders de secularisatie niet plaatsvindt.

Niet alleen in Amsterdam maar in heel ons land gaat de kerk achteruit. Waarom zouden we niet allemaal, als we tenminste ernst willen maken met de opdracht van Jezus om in de wereld Zijn getuigen te zijn, ons (her) bezinnen over de plaats en de taak van de kerk in Nederland van nu? Waarom zouden we ook niet elders op zoek gaan naar nieuwe vormen?

Jezus heeft gezegd: ‘Zoals de Vader mij gezonden heeft, zend Ik ook u.’ Laat vooral ook dat éérste woord ons inspireren: zoals!! Dus zoals Hij het deed, mogen wij het ook doen. Jezus deed aanzienlijk meer dan diensten in de synagogen bijwonen. Zo verkeerde ook Hij met tollenaren en zondaren en at met hen.

Laat Amsterdam de rest van Nederland maar inspireren. Het werk wordt daar gezegend. De kerk van Amsterdam groeit weer.
Comments