In het nieuws‎ > ‎

Daklozen: Klem tussen rijk en gemeente

Geplaatst 12 nov. 2011 05:18 door De Stadslamp Amsterdam
ND, 12-11-2011.
Amsterdam - Door bezuinigingen van het kabinet dreigen 12.000 daklozen terug te keren naar de straat. Tegelijkertijd bezuinigen gemeenten op de noodopvang. ‘Daklozen kunnen nergens meer naartoe.’

Twaalfduizend daklozen verdwenen de afgelopen jaren van straat. Ze sliepen niet langer op bankjes in parken, maar kregen begeleiding en een dak boven hun hoofd. Daar lijkt een eind aan te komen, nu minister Edith Schippers (Volksgezondheid) een eigen bijdrage invoert voor geestelijke gezondheidszorg, het potje waaruit ook deze opvang wordt gefinancierd. Veel daklozen kunnen die bijdrage niet opbrengen, waardoor opvangcentra moeten sluiten en daklozen terugkeren naar de straat.

Maar kunnen ze daar nog aankloppen bij inloopcentra en hulpvoorzieningen? Dat is de vraag, zegt Guus van Es, die namens de Protestantse Nassaukerk in Amsterdam hulp biedt aan verslaafden. ‘De gemeente Amsterdam heeft vergaande plannen om de subsidiekraan voor inloophuizen dicht te draaien.’ Van Es zelf zal daar weinig van merken, omdat hij – als een van de weinigen – amper subsidie ontvangt. ‘Maar de grote opvangcentra in Amsterdam moeten het grotendeels hebben van subsidie. Als die sluiten, krijgen wij te maken met een enorme toeloop van daklozen. Die kunnen we niet opvangen.’

Ook Kees Struijk van de Rotterdamse daklozenopvang Innercity vreest voor de gevolgen. ‘Wij hebben de toeloop wel zien afnemen de afgelopen jaren. Daar hebben we ons ook op aangepast. Maar als deze plannen doorgaan, keren we terug naar de oude situatie van volle opvanghuizen. Daar zullen we ons op moeten instellen.’

Veel gemeenten grijpen het succesvolle rijksbeleid van de afgelopen jaren aan om de noodopvang van daklozen tegen het licht te houden: veel daklozen hebben nu een dak boven hun hoofd, dus opvang is niet meer nodig. Onzin, zegt Dicky Bruins van De Tweede Mijl, een christelijk opvanghuis in Amsterdam. ‘We zitten nog steeds vol. Op drukke dagen als de vrijdag helpen we zeker 180 mensen. Ja, ik heb de laatste jaren daklozen zien verdwijnen naar vaste opvangadressen. Maar het getuigt van hoogmoedig maakbaarheidsdenken als je er vanuit gaat dat die mensen definitief van de straat zijn. Als je twintig jaar dakloos bent geweest, is terugkeer in de maatschappij erg moeilijk.’
groepen

Bovendien is het bepaald niet rustiger geworden in de inloophuizen, zegt Bruins. ‘Er zijn grote groepen daklozen voor in de plaats gekomen. Vreemdelingen, en de laatste jaren vooral mensen uit Oost-Europa. Die komen hier voor werk maar belanden vaak op straat. Den Haag zegt dat ze aan het werk moeten of terug naar het land van herkomst. Maar ondertussen zwerven ze op straat en worden ze door ons geholpen.’

Inloophuizen voor daklozen zijn dus zeker niet leeg, maar dreigen het door kabinetsbeleid juist extra druk te krijgen. ‘Als andere opvanglocaties moeten stoppen doordat de subsidie wegvalt, ontstaat er een onverantwoorde druk op huizen die door vrijwilligers gerund worden’, zegt Bruins. ‘En dan hebben we het nog niet eens over die twaalfduizend die terugkeren naar de straat.’ De Tweede Mijl heeft, naast 18 oproepkrachten, een flinke groep vrijwilligers aan het werk. ‘Maar het wordt steeds moeilijker om mensen te vinden. Als we dagelijks tientallen daklozen extra moeten begeleiden, dan weet ik niet waar ik de mensen vandaan moet halen. Bovendien hebben we nu al te maken met ruimtegebrek. We zullen hulpverzoeken moeten weigeren.’
schrikbeeld

Het is een schrikbeeld voor Van Es en Bruins: een grote groep psychiatrische, verslaafde ex-daklozen die terugkeert naar de straat en geen hulp meer kan verwachten. Bruins: ‘Dat zal enorme gevolgen hebben voor de overlast. We houden deze mensen nu 15 uur per week van de straat en geven ze te eten. Dan zullen ze hun tijd elders moeten doorbrengen en zelf aan hun eten zien te komen. Ik kan de gevolgen nu al uittekenen: meer overlast, meer diefstal.’ Maar levert dat de overheid de zo gewenste extra besparing op? Nee, waarschuwen wethouders van grote steden en de politie. Uit onderzoek blijkt dat een verslaafde op straat de maatschappij vijftig tot zeventig procent meer kost dan iemand in de opvang. ‘Maar daar kijkt men niet naar’, zegt Bruins. ‘We hebben gesprekken gevoerd met de gemeente Amsterdam, maar ik heb er weinig hoop op dat de subsidiekraan open blijft.’

Volgens Guus van Es onderschrijft de gemeente Amsterdam het belang van goede opvang voor daklozen. ‘Maar men leeft toch in de waan dat er minder gebruik van wordt gemaakt, of door de verkeerde mensen. Want de subsidies zijn niet bedoeld voor de opvang van Oost-Europese daklozen.’

‘De gemeente zegt dat ze onderzoek hebben gedaan naar de opvang’, zegt Dicky Bruins. ‘Maar ik heb ze niet gezien. Alle plannen over daklozenopvang worden bedacht van achter een bureau, zonder rekening te houden met de werkelijkheid.’

Minister Edith Schippers blijft bij haar voornemen om ex-dakloze psychiatrische patiënten te vragen om een extra bijdrage. De gevolgen daarvan worden pas begin 2013 geëvalueerd.

auteur: Arend Pleysier
Comments