Onder de lamp‎ > ‎

Pasen in de Koptische Kerk

Geplaatst 6 mei 2011 08:10 door De Stadslamp Amsterdam
(Bron: Marloes Keller, Kerk in Mokum, 23-4-2011.)

Er staat een onopvallend kerkgebouw op het Mosplein in Amsterdam-Noord. Maar de gemeente die er in huist, is alles behalve onopvallend. Het gebouw is van de Koptisch-Orthodoxe gemeenschap van Amsterdam. Een gemeente die voornamelijk uit Egyptenaren bestaat.

Ik ben op zondagmiddag op bezoek om vragen te stellen over de manier waarop zij Pasen vieren. Matthew en Antonius, twee twintigers, beide co-assistent, vertellen mij in een razend tempo over alle rituelen en gebruiken. In alles klinkt door dat ze verschrikkelijk veel van hun geloof en rituelen houden.

Ze beginnen 55 dagen voor Pasen met vasten. Dat betekent dat ze geen dierlijke producten mogen eten. Antonius: “Je lichaam vast, maar je geest eet. Vasten is niet een middel, maar een doel. Zodat je een andere focus krijg. Je zorgen weg zijn.” Matthew knikt instemmend en vult lachend aan als ik naar de praktische kant vraag: “Pindakaas is de oplossing voor alles.”

In de Koptisch-Orthodoxe kerk zijn de rituelen ieder jaar exact hetzelfde. Matthew en Antonius kunnen ze dan ook tot in detail na vertellen. In de week voor Pasen zijn er iedere dag twee diensten, Pascha geheten. Matthew tekent een schema voor me, terwijl Antonius uitlegt: “Je leeft de laatste week van het leven van Jezus mee. Je bent bedroefd, omdat je iets krijgt wat je niet verdient.” Maar vult Matthew aan: “We zijn blij met de verlossing. De hymnes zijn altijd uplifting. Wel droevig, maar vertroostend. Onze liturgie is altijd in balans.”

Hij laat me vervolgens horen hoe je één Bijbeltekst op verschillende manieren kunt reciteren. Neutraal, droevig, blij. Na de mis op zondag studeert hij de hymnologie van zijn kerk, zodat hij tijdens de mis kan voorzingen. Ik ben ontroerd door zijn kwetsbare gezang terwijl hij tegenover me zit in een klein rommelig kamertje in de kerk.

Op Witte Donderdag wordt de voetwassing en de instelling van het Heilige Avondmaal gevierd. OP Goede Vrijdag staan ze precies op het zesde uur, 12.00 uur ’s middags, stil bij de dood van Jezus. De begrafenis wordt in een ritueel verwerkt. De icoon met de graflegging wordt ingepakt in wit linnen met rozenblaadjes en kruiden. En in processie rondgedragen in de kerk. Aan het einde van de Goede Vrijdag wordt de sfeer al vrolijker.

Van vrijdag op zaterdag is er een waakdienst. Matthew legt uit dat alle lezingen, de hele nacht door, over de transitie van lijden, zonde en dood naar verlossing gaan. “Denk aan de verhalen Daniël, het loflied van Zacharias etc.”

Op Paasmorgen draagt iedereen zijn mooiste nieuwe kleren. Matthew en Antonius beschouwen dit als hoogtepunt van het kerkelijk jaar. “Dat is prachtig. Het licht is uit. De gordijnen zijn dicht. Dat is spannend.”

Buiten staat een diaken met een kaars. Binnen staat de priester in het heilige gedeelte van de kerk. De diaken zegt: “Christus is verrezen.”. De priester antwoord: “Hij is waarlijk verrezen.” En dat drie keer. Dan klinken er cimbalen, gaat het voorhangsel open, kloppen mensen van enthousiasme op de banken en stijgen de lofliederen op. De ingepakte icoon wordt samen met de verrijzenisicoon in een processie rondgedragen. De icoon wordt uitgepakt en het licht gaat aan. “Hij is waarlijk verrezen.”

Comments